Sáng ngày 8/11/2024, Phân hiệu Học viện Hành chính Quốc gia tại TP. Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo “Thực trạng động lực và tạo động lực cho cán bộ, công chức, viên chức tại Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh hiện nay”. Hội thảo nằm trong chương trình thuộc Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Thành phố do TS. Trương Cộng Hòa, Quyền Giám đốc Phân hiệu và TS, Trương Quốc Việt đồng chủ trì. Hội thảo được tổ chức dưới hình thức trực tiếp và trực tuyến.
Tham dự Hội thảo, về phía đại biểu khách mời có Ông Lục Văn Thanh, Đại diện Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM; Bà Thái Thị Kim Hồng, Phó trưởng phòng Kế hoạch tài chính, Sở An toàn thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh; Bà Nguyễn Hồng Vân: Trưởng phòng công chức, viên chức sở Nội vụ Thành phố Hồ Chí Minh; TS. Nguyễn Thị Quỳnh Nga, Chi nhánh Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật tại Thành phố Hồ Chí Minh; ThS. Vũ Ngọc Anh, Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố Hồ Chí Minh; TS. Phạm Đức Toàn, Ban Thi đua Khen thưởng Trung ương; TS. Nguyễn Ngọc Vân, Viện Khoa học tổ chức nhà nước; TS. Đào Mạnh Hoàn, Viện Khoa học Tổ chức nhà nước ; TS. Dương Thúy Hằng, Trường Đại học Tây Úc; TS. Phạm Mạnh Hùng, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội.
Về phía Học viện Hành chính Quốc gia, có PGS. TS. Võ Kim Sơn, nguyên Trưởng Khoa Quản lý nhà nước và nhân sự, Học viện Hành chính Quốc gia.
Về phía Phân hiệu Học viện Hành chính Quốc gia, có TS. Trương Cộng Hòa, Quyền Giám đốc Phân hiệu; các thành viên Hội đồng Khoa học và Đào tạo của Phân hiệu; lãnh đạo các đơn vị, các tác giả có bài tham luận; các nhà khoa học và giảng viên tham dự trực tuyến và trực tuyến.
Quang cảnh Hội thảo.
Phát biểu đề dẫn tại Hội thảo, TS Trương Cộng Hòa, Quyền Giám đốc Phân hiệu, Chủ nhiệm đề tài đã thay mặt nhóm nghiên cứu trân trọng gửi lời cảm ơn và nhiệt liệt chào mừng các đại biểu, các nhà khoa học trong và ngoài Phân hiệu đã đến tham dự Hội thảo. TS. Trương Cộng Hòa nhấn mạnh, động lực làm việc của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có ý nghĩa quan trọng đối với bộ máy hành chính công không chỉ tại Thành phố Hồ Chí Minh mà còn ở các đô thị trong cả nước. Tạo động lực làm việc không chỉ thúc đẩy năng suất lao động mà còn liên quan đến sự ổn định, gắn bó lâu dài và cống hiến hết mình của đội ngũ này cho mục tiêu phát triển chung. Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay đang trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ, đối diện với nhiều cơ hội và thách thức trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra nhanh chóng. Đặc biệt quá trình cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ số, xây dựng chính quyền số. Trong bối cảnh đó, động lực làm việc của cán bộ, công chức, viên chức, không thể tách rời khỏi hệ thống chính sách và cơ chế quản lý nhân sự. Dù đã có nhiều nỗ lực cải cách nhưng tình trạng thiếu động lực, chảy máu chất xám trong khu vực công vẫn đang là vấn đề đáng quan ngại.
Với mong muốn tạo ra một diễn đàn trao đổi học thuật giữa các chuyên gia, nhà khoa học và các nhà quản lý thực tiễn. Các bài viết tham luận trong hội thảo tập trung vào một số chủ đề như: (1) Lý thuyết về động lực làm việc; (2) chia sẻ những kinh nghiệm từ các quốc gia tiên tiến trên thế giới về tạo động lực làm việc cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; (3) Thực trạng động lực làm việc tại Thành phố Hồ Chí Minh; (4) Chính sách và giải pháp tạo động lực.
TS. Trương Cộng Hòa, Quyền Giám đốc Phân hiệu phát biểu khai mạc Hội thảo.
Mở đầu Hội thảo, PGS.TS. Võ Kim Sơn, Học viện Hành chính Quốc gia, trình bày tham luận với chủ đề “ Động lực làm việc trong tổ chức công và thực tiễn”. PGS.TS. Võ Kim Sơn nhận định động lực là một khái niệm khá mơ hồ, trừu tượng, không thể cân, đo, đong, đếm, được. Các nhà quản lý tổ chức khu vực công phải biết được tại sao ứng viên cụ thể đó nộp đơn để trở thành công chức tại đơn vị thông qua 3 yếu tố trụ cột bao gồm: tiền lương – cơ hội thăng tiến – cơ hội phát triển. Nếu nhà quản lý công, không biết rõ động lực của người lao động sẽ khó có thể tạo động lực cũng như duy trì động lực. PGS.TS. Võ Kim Sơn cho rằng ngày càng có nhiều người trẻ không muốn làm việc trong khu vực công bởi môi trường làm việc, tiền lương và triển vọng phát triển của công việc ở tổ chức nhà nước hạn chế hơn rất nhiều so với các doanh nghiệp. Động lực để làm việc cho nhà nước rất khó tìm thấy cho những ai thích linh hoạt, năng động, sáng tạo; muốn chiếm lĩnh đỉnh cao của chuyên môn. Muốn thu hút, giữ chân người tài phải tạo lập được môi trường có thể phát huy, tận dụng tối đa tài năng của họ.
Đối với “bức tranh” tạo động lực cho cán bộ, công chức, viên chức tại Thành phố Hồ Chí Minh, Theo PGS.TS. Võ Kim Sơn cần trả lời được các câu hỏi:
(1) Điều gì thu nhân lực nộp đơn xin vào làm việc tại Thành phố?
(2) Điều đó có thay đổi không, họ có tiếp tục ở lại làm việc cho Thành phố hay không?
(3) Cơ quan sử dụng cán bộ, công chức, viên chức để làm gì?
(4) Nhà quản lý có thể đưa ra thêm được gì để cán bộ, công chức, viên chức an tâm ở lại làm việc?
PGS.TS. Võ Kim Sơn, Học viện Hành chính Quốc gia trình bày tham luận tại Hội thảo
Trao đổi với tham luận “Kinh nghiệm của Trung Quốc về tạo động lực cho cán bộ và bài học cho Thành phố Hồ Chí Minh”, TS. Phạm Mạnh Hùng, trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội đã chia sẻ góc nhìn tạo động lực từ bên ngoài, thông qua những nét tương đồng giữa Việt Nam và Trung Quốc trong tổ chức nền hành chính. Với sự chủ động, tích cực thử nghiệm của chính quyền địa phương, sự vào cuộc mạnh mẽ của trung ương, đến nay, Trung Quốc đã thiết lập được Hệ thống trách nhiệm theo chỉ tiêu đặc sắc với ba trụ cột nòng cốt (i) Tiêu chuẩn, tiêu chí đánh giá định lượng cụ thể, rõ ràng; (ii) Kết quả đánh giá gắn liền với chế độ thưởng phạt; (iii) Công cụ và kỹ thuật đánh giá khoa học, tiên tiến và do vậy, đã tạo động lực cho cán bộ làm việc hết mình, tạo xung lực mạnh mẽ cho công cuộc cải cách, mở cửa, góp phần tạo nên sự phát triển thần tốc của Trung Quốc trong các thập kỷ qua.
Trên tinh thần tìm kiếm kinh nghiệm hay, bài tham luận tập trung làm rõ Hệ thống trách nhiệm theo chỉ tiêu của Trung Quốc nhằm cung cấp một góc nhìn tham khảo cho Việt Nam nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng trong đổi mới hệ thống đánh giá nhằm tạo động lực cho cán bộ làm việc hết mình, tạo xung lực mới cho Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện thắng lợi Nghị quyết 98 đưa Thành phố Hồ Chí Minh trở thành đầu tàu đột phá của cả nước. Theo TS. Phạm Mạnh Hùng, bài học đắt giá có thể rút ra cho Thành phố Hồ Chí Minh đó là:
Thứ nhất, xác lập rõ ràng các mục tiêu mũi nhọn của thành phố theo Nghị quyết 98.
Thứ hai, cá nhân hóa trách nhiệm người đứng đầu chính quyền các cấp, các sở ban ngành trong hoàn thành các mục tiêu mũi nhọn với các chỉ tiêu cụ thể, rõ ràng.
Thứ ba, kết quả hoàn thành các chỉ tiêu là căn cứ thực hiện chế độ thưởng phạt công minh cả về “kinh tế” và “chính trị” ở cả cấp độ cá nhân và cấp độ tổ chức.
Thứ tư, hệ thống đánh giá cần được “số hóa” để giảm công sức và thời gian đánh giá
TS. Phạm Mạnh Hùng, trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội trình bày tham luận tại Hội thảo
Trong bài tham luận “Mối quan hệ giữa động lực làm việc – chính sách nhân lực và Tình trạng nghỉ việc trong khu vực công; một số kinh nghiệm tạo động lực trong khu vực công tại Úc”, TS. Dương Thúy Hằng, trường Khoa học Xã hội, Đại học Tây Úc đã trình bày những điểm mới trong việc tạo động lực của Chính phủ Úc và các yếu tố tạo nên động lực động lực bao gồm: Cơ hội phát triển bản thân; tính tự chủ trong công việc; khả năng cân bằng giữa công việc với cuộc sống; lương thưởng. TS. Dương Thúy Hằng cho biết, để tạo nên nguồn động lực này, Chính phủ Úc đã sử dụng các biện pháp đòn bẩy trong đó có chương trình “nhà tuyển dụng yêu thích”; chú trọng chính sách, công cụ hiểu và cập nhật động lực làm việc của công chức thông qua các khảo sát và chú trọng mối quan hệ giữa lãnh đạo và nhân viên. Một số sáng kiến mới, hữu ích có giá trị tham khảo cho Thành phố Hồ Chí Minh được đề cập trong bài tham luận như làm việc 01 ngày tại nhà trong tuần; tổ chức nhiều chương trình phát triển tài năng; chú trọng đến sức khỏe tinh thần để làm việc hiệu quả; khen thưởng gắn liền với ghi nhận kết quả công việc.
TS. Dương Thúy Hằng, trường Khoa học Xã hội, Đại học Tây Úc trình bày tham luận tại Hội thảo
Trong bài tham luận “Giải pháp để tạo động lực làm việc cho cán bộ, công chức, viên chức trong bộ máy chính quyền đô thị Thành phố Hồ Chí Minh”, Ông Nguyễn Sĩ Long, Phó phòng Công chức - Viên chức, Sở Nội vụ Thành hố Hồ Chí Minh đã nhận diện 6 vấn đề khó khăn trong việc tạo động lực cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức mà Thành phố Hồ Chí Minh đang gặp phải, đó là:
(1) Chính sách lương, thưởng chưa hấp dẫn;
(2) Môi trường làm việc còn cứng nhắc, cơ hội thăng tiến còn khá ít;
(3) Thể chế chính sách trong việc quản lý cán bộ, công chức, viên chức
(4) Công tác đào tạo, bồi dưỡng chưa đáp ứng được yêu cầu công việc
(5) Áp lực công việc từ môi trường làm việc
(6) Văn hóa công vụ còn quan liêu, chưa phát huy được sự đổi mới, sáng tạo
Từ những khó khăn trên, Sở Nội vụ Thành phố đã đề xuất một số giải pháp nhằm tăng động lực làm việc cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức thông qua các hình thức hỗ trợ như chi trả một khoản thu nhập tăng thêm; tạo cơ hội thăng tiến, thi tuyển cạnh tranh nhân sự quản lý, thường xuyên luân chuyển; giảm áp lực công việc; chủ động đề xuất biên chế phù hợp với đặc thù của địa phương, đảm bảo cả về chất lượng lẫn số lượng; tăng cường công tác bồi dưỡng, nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ; thực hiện chính sách thu hút nhân lực trong đó có nguồn nhân lực chất lượng cao.
Ông Nguyễn Sĩ Long, Phó phòng Công chức - Viên chức, Sở Nội vụ Thành phố Hồ Chí Minh trình bày tham luận tại Hội thảo
Thông qua cách tiếp cận khảo sát gần 13.000 công chức, trong bài tham luận “Vấn đề đặt ra trong việc tạo động lực làm việc đối với công chức trong bộ máy chính quyền đô thị Thành phố Hồ Chí Minh” của ThS. Vũ Ngọc Anh, Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố Hồ Chí Minh gợi mở 5 vấn đề trong việc tạo động lực làm việc cho công chức Thành phố: sự hài lòng về công việc; về lương; về môi trường làm việc; sự gắn bó với công việc; gắn bó với tổ chức. Nguồn dữ liệu được cung cấp từ khảo sát đã phân tích các khía cạnh trong công việc của người công chức, các vấn đề hài lòng và không hài lòng từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp để khơi dậy động lực làm việc cho đội ngũ cán bộ, công chức của Thành phố Hồ Chí Minh.
ThS. Vũ Ngọc Anh, Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố Hồ Chí Minh trình bày tham luận tại Hội thảo
Trong bài tham luận “Đề xuất giải pháp để tạo động lực cho cán bộ, công chức, viên chức trong bộ máy chính quyền đô thị Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh hiện nay”, đại diện UBND Thành phố Thủ Đức, bà Đinh Thị Thu Thủy, Phó Trưởng phòng Khoa học Công nghệ đã đề cập đến những hạn chế trong việc tạo động lực làm việc đặc biệt là về áp lực công việc. bà Đinh Thị Thu Thủy cho hay, từ khi thành lập Thành phố Thủ Đức, khối lượng công việc của công chức tăng, tuy nhiên bộ máy nhân sự chưa được kiện toàn gây khó khăn trong giải quyết công việc. Nhiều công chức chọn rời bỏ khu vực công để tìm hướng đi khác cho bản thân. Đây là một trong những vấn đề trọng tâm cần được giải quyết trong thời gian tới.
bà Đinh Thị Thu Thủy, Phó Trưởng phòng Khoa học Công nghệ, UBND Thành phố Thủ Đức trình bày tham luận tại Hội thảo
Hội thảo cũng được lắng nghe ý kiến chia sẻ của các đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học, các ý kiến tập trung vào một số nội dung, như: lý thuyết tạo động lực trong khu vực công; các yếu tố tác động; thực trạng tạo động lực làm việc cho cán bộ, công chức, viên chức tại Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay; những khó khăn, hạn chế và giải pháp khắc phục.
Kết luận và bế mạc Hội thảo, TS. Trương Cộng Hòa cảm ơn ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài Phân hiệu đã dành thời gian tham dự, viết bài tham gia Hội thảo. Ban Tổ chức đã nhận được hơn 30 bài tham luận từ các cơ quan trực tiếp quản lý đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tại Thành phố Hồ Chí Minh và nhiều trường đại học, viện nghiên cứu uy tín trong nước và nhiều ý kiến đóng góp trực tiếp tại hội thảo rất có giá trị. Đây là cơ sở để Ban Tổ chức nhìn nhận vấn đề, đánh giá thực trạng động lực và tạo động lực cho cán bộ, công chức, viên chức tại Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian tới.
Các đại biểu tham dự cùng chụp hình lưu niệm
